श्रीमद्भगवद्गीताBhagavad Gītā · in the light of Sri Aurobindo, home
Chapter Eleven Viśvarūpa-darśana-yoga

Bhagavad Gita, chapter 11, verse 32

Śrī Bhagavān uvācaश्रीभगवानुवाच

कालोऽस्मि लोकक्षयकृत्प्रवृद्धो लोकान्समाहर्तुमिह प्रवृत्तः । ऋतेऽपि त्वां न भविष्यन्ति सर्वे येऽवस्थिताः प्रत्यनीकेषु योधाः ॥ ३२ ॥

kālo’smi lokakṣayakṛtpravṛddho lokānsamāhartumiha pravṛttaḥ ṛte’pi tvāṁ na bhaviṣyanti sarve ye’vasthitāḥ pratyanīkeṣu yodhāḥ


The Blessed Lord said:- I am the Time-Spirit, destroyer of the world, arisen huge-statured for the destruction of the nations. Even without thee all these warriors shall be not, who are ranked in the opposing armies.

Translation after Sri Aurobindo

Recitation · 4 pādas0:00

Original

The verse as it was given: the Sanskrit, its transliteration, the words parted, the prose order, and two interpretations.

Original
कालोऽस्मि लोकक्षयकृत्प्रवृद्धोलोकान्समाहर्तुमिह प्रवृत्तः ।ऋतेऽपि त्वां न भविष्यन्ति सर्वेयेऽवस्थिताः प्रत्यनीकेषु योधाः ॥ ३२ ॥
Transliteration
kālo’smi lokakṣayakṛtpravṛddholokānsamāhartumiha pravṛttaḥṛte’pi tvāṁ na bhaviṣyanti sarveye’vasthitāḥ pratyanīkeṣu yodhāḥ
Padaccheda
श्रीभगवान् उवाचकालः अस्मि लोक-क्षय-कृत् प्रवृद्धः लोकान् समाहर्तुम् इह प्रवृत्तः ।ऋते अपि त्वाम् न भविष्यन्ति सर्वे ये अवस्थिताः प्रत्यनीकेषु योधाः ॥
Anvaya
श्रीभगवानुवाच - लोक-क्षय-कृत्‌ प्रवृद्धः कालः अस्मि, इह लोकान्‌ समाहर्तुम्‌ प्रवृत्तः। ये सर्वे योधाः प्रत्यनीकेषु अवस्थिताः त्वाम्‌ ऋते अपि, न भविष्यन्ति।
Sri Aurobindo’s interpretation
The Blessed Lord said:- I am the Time-Spirit, destroyer of the world, arisen huge-statured for the destruction of the nations. Even without thee all these warriors shall be not, who are ranked in the opposing armies.
Hindi interpretation
श्री भगवान् ने कहा—मैं लोकों का विनाश करने वाला, बढ़ा-चढ़ा (विशालाकृति) कालपुरुष हूँ, इस समय प्राणियों का संहार करने के लिए प्रवृत्त हुआ हूँ । प्रतिपक्षी सेनाओं में जो योद्धा उपस्थित हैं वे सब तेरे युद्ध किये बिना भी नहीं रहेंगे।

Chapter Eleven · 55 verses

Chapter

  1. 1
  2. 2
  3. 3
  4. 4
  5. 5
  6. 6
  7. 7
  8. 8
  9. 9
  10. 10
  11. 11
  12. 12
  13. 13
  14. 14
  15. 15
  16. 16
  17. 17
  18. 18

Verse

  1. 1
  2. 2
  3. 3
  4. 4
  5. 5
  6. 6
  7. 7
  8. 8
  9. 9
  10. 10
  11. 11
  12. 12
  13. 13
  14. 14
  15. 15
  16. 16
  17. 17
  18. 18
  19. 19
  20. 20
  21. 21
  22. 22
  23. 23
  24. 24
  25. 25
  26. 26
  27. 27
  28. 28
  29. 29
  30. 30
  31. 31
  32. 32
  33. 33
  34. 34
  35. 35
  36. 36
  37. 37
  38. 38
  39. 39
  40. 40
  41. 41
  42. 42
  43. 43
  44. 44
  45. 45
  46. 46
  47. 47
  48. 48
  49. 49
  50. 50
  51. 51
  52. 52
  53. 53
  54. 54
  55. 55
This verse