The Yoga of the Vision of the World-Spirit

Showing verses 35–46 of 55 · Show all 55 verses

Sañjaya uvācaसञ्जय उवाच

1. 11·35एतच्छ्रुत्वा वचनं केशवस्य कृताञ्जलिर्वेपमानः किरीटी । नमस्कृत्वा भूय एवाह कृष्णं सगद्गदं भीतभीतः प्रणम्य ॥ ३५ ॥etacchrutvā vacanaṁ keśavasya kṛtāñjalirvepamānaḥ kirīṭī, namaskṛtvā bhūya evāha kṛṣṇaṁ sagadgadaṁ bhītabhītaḥ praṇamya.Having heard these words of Keshava, Kiriti (Arjuna), with clasped hands and trembling, saluted again and…

Arjuna uvācaअर्जुन उवाच

1. 11·36स्थाने हृषीकेश तव प्रकीर्त्या जगत्प्रहृष्यत्यनुरज्यते च । रक्षांसि भीतानि दिशो द्रवन्ति सर्वे नमस्यन्ति च सिद्धसङ्घाः ॥ ३६ ॥sthāne hṛṣīkeśa tava prakīrtyā jagatprahṛṣyatyanurajyate ca, rakṣāṁsi bhītāni diśo dravanti sarve namasyanti ca siddhasaṅghāḥ.Rightly and in good place, O Krishna, does the world rejoice and take pleasure in Thy name…
2. 11·37कस्माच्च ते न नमेरन्महात्मन् गरीयसे ब्रह्मणोऽप्यादिकर्त्रे । अनन्त देवेश जगन्निवास त्वमक्षरं सदसत्तत्परं यत् ॥ ३७ ॥kasmācca te na nameranmahātman garīyase brahmaṇo’pyādikartre, ananta deveśa jagannivāsa tvamakṣaraṁ sadasattatparaṁ yat.How should they not do Thee homage, O great Spirit? For Thou art the original Creator and Doer of works and…
3. 11·38त्वमादिदेवः पुरुषः पुराण- स्त्वमस्य विश्वस्य परं निधानम् । वेत्तासि वेद्यं च परं च धाम त्वया ततं विश्वमनन्तरूप ॥ ३८ ॥tvamādidevaḥ puruṣaḥ purāṇa- stvamasya viśvasya paraṁ nidhānam, vettāsi vedyaṁ ca paraṁ ca dhāma tvayā tataṁ viśvamanantarūpa.Thou art the ancient Soul and the first and original Godhead and the supreme resting-place of this All…
4. 11·39वायुर्यमोऽग्निर्वरुणः शशांकः प्रजापतिस्त्वं प्रपितामहश्च । नमो नमस्तेऽस्तु सहस्रकृत्वः पुनश्च भूयोऽपि नमो नमस्ते ॥ ३९ ॥vāyuryamo’gnirvaruṇaḥ śaśāṅkaḥ prajāpatistvaṁ prapitāmahaśca, namo namaste’stu sahasrakṛtvaḥ punaśca bhūyo’pi namo namaste.Thou art Yama and Vayu and Agni and Soma and Varuna and Prajapati, father of creatures, and the…
5. 11·40नमः पुरस्तादथ पृष्ठतस्ते नमोऽस्तु ते सर्वत एव सर्व । अनन्तवीर्यामितविक्रमस्त्वं सर्वं समाप्नोषि ततोऽसि सर्वः ॥ ४० ॥namaḥ purastādatha pṛṣṭhataste namo’stu te sarvata eva sarva, anantavīryāmitavikramastvaṁ sarvaṁ samāpnoṣi tato’si sarvaḥ.Salutation to Thee in front and behind, Salutation to Thee from every side, for Thou art each and all that is.
6. 11·41सखेति मत्वा प्रसभं यदुक्तं हे कृष्ण हे यादव हे सखेति । अजानता महिमानं तवेदं मया प्रमादात्प्रणयेन वाऽपि ॥ ४१ ॥sakheti matvā prasabhaṁ yaduktaṁ he kṛṣṇa he yādava he sakheti, ajānatā mahimānaṁ tavedaṁ mayā pramādātpraṇayena vā’pi.For whatsoever I have spoken to Thee thinking of Thee only as my human friend and companion, ‘O Krishna, O…
7. 11·42यच्चावहासार्थमसत्कृतोऽसि विहारशय्यासनभोजनेषु । एकोऽथवाप्यच्युत तत्समक्षं तत्क्षामये त्वामहमप्रमेयम् ॥ ४२ ॥yaccāvahāsārthamasatkṛto’si vihāraśayyāsanabhojaneṣu, eko’thavāpyacyuta tatsamakṣaṁ tatkṣāmaye tvāmahamaprameyam.Not knowing this Thy greatness, for whatsoever disrespect was shown by me to Thee in jest, at play, on the…
8. 11·43पितासि लोकस्य चराचरस्य त्वमस्य पूज्यश्च गुरुर्गरीयान् । न त्वत्समोऽस्त्यभ्यधिकः कुतोऽन्यो लोकत्रयेऽप्यप्रतिमप्रभाव ॥ ४३ ॥pitāsi lokasya carācarasya tvamasya pūjyaśca gururgarīyān, na tvatsamo’styabhyadhikaḥ kuto’nyo lokatraye’pyapratimaprabhāva.Thou art the father of all this world of the moving and unmoving…
9. 11·44, a key verseतस्मात्प्रणम्य प्रणिधाय कायं प्रसादये त्वामहमीशमीड्यम् । पितेव पुत्रस्य सखेव सख्युः प्रियः प्रियायार्हसि देव सोढुम् ॥ ४४ ॥tasmātpraṇamya praṇidhāya kāyaṁ prasādaye tvāmahamīśamīḍyam, piteva putrasya sakheva sakhyuḥ priyaḥ priyāyārhasi deva soḍhum.Therefore I bow down before Thee and prostrate my body and I demand grace of Thee the adorable Lord.
10. 11·45अदृष्टपूर्वं हृषितोऽस्मि दृष्ट्वा भयेन च प्रव्यथितं मनो मे । तदेव मे दर्शय देव रूपं प्रसीद देवेश जगन्निवास ॥ ४५ ॥adṛṣṭapūrvaṁ hṛṣito’smi dṛṣṭvā bhayena ca pravyathitaṁ mano me, tadeva me darśaya deva rūpaṁ prasīda deveśa jagannivāsa.I have seen what never was seen before and I rejoice, but my mind is troubled with fear.
11. 11·46किरीटिनं गदिनं चक्रहस्तं इच्छामि त्वां द्रष्टुमहं तथैव । तेनैव रूपेण चतुर्भुजेन सहस्रबाहो भव विश्वमूर्ते ॥ ४६ ॥kirīṭinaṁ gadinaṁ cakrahastaṁ icchāmi tvāṁ draṣṭumahaṁ tathaiva, tenaiva rūpeṇa caturbhujena sahasrabāho bhava viśvamūrte.I would see Thee even as before crowned and with Thy mace and discus.