प्रतिष्ठाpratiṣṭhā1 P.
- 1 Parasmaipada
- To stand firm, be established.
- To be supported.
- To rest or depend upon.
- To stay, abide, be situated.
- To set (as the sun); उदेति च यतः सूर्यो यत्र च प्रतितिष्ठति Mb.7.62.11. -Causal
- To place firmly on, station.
- To set up, erect, establish; धुरि प्रतिष्ठापयितव्य एव; M.1.16.
- To install, inaugurate (on a throne).
- To entrust with, consign to.
- To offer, present; पर्यङ्कमग्ऱ्यास्तरणं नानारत्नविभूषितम् । तमपीच्छति वैदेही प्रतिष्ठापयितुं त्वयि Rām.2.22.9.
Derived forms and compounds
-
प्रतिष्ठा pratiṣṭhā
- 1 Resting, remaining, situation, position; धर्मो विश्वस्य जगतः प्रतिष्ठा Mahānār. Up.; अलसचलिताङ्गुष्ठ- शिरसि प्रतिष्ठा त्वय्यासीत् Śivamhimna.12. अपौरुषेयप्रतिष्ठम् Māl.9; Ś.7.6.
- A house, residence, home, habitation; अगाधसत्त्वो मगधप्रतिष्ठः R.6.21;14.5.
- Fixity, stability, strength, permanence, firm basis; अप्रतिष्ठे रघुज्येष्ठे का प्रतिष्ठा कुलस्य नः Ubbayapada (Parasmaipada and Atmanepada)5.25; अत्र खलु मे वंशप्रतिष्ठा Ś.7; वंशः प्रतिष्ठां नीतः K.28; Śi.2.34; असत्यमप्रतिष्ठं ते जगदाहुरनीश्वरम् Bg.16.8; अहिंसाप्रतिष्ठायां तत्संनिधौ वैरत्यागः Pātañjala S.
- Basis, foundation, site; as in गृह- प्रतिष्ठा; लोकस्य नाभिर्जगतः प्रतिष्ठा Mb.12.245.27.
- A prop, stay, support; (hence) an object of glory, a distinguished ornament; त्यक्ता मया नाम कुलप्रतिष्ठा Ś.6.24; द्वे प्रतिष्ठे कुलस्य नः 3.19; Ku.7.27; Mv.7.21.
- High position, pre-eminence, high authority; किंप्रमाणमिदं काव्यं का प्रतिष्ठा महात्मनः Rām.7.94.23; मया नात्मप्रतिष्ठार्थिना Mu.2.5.
- Fame, glory, renown, celebrity; मा निषाद प्रतिष्ठां त्वमगमः शाश्वतीः समाः Rām.1.2.15. (Equivalent to Ubbayapada (Parasmaipada and Atmanepada)2.5.).
- Installation, inauguration; तं गच्छन्त्यनु ये विपत्तिषु पुनस्ते तत्प्रतिष्ठाशया Mu.1.14.
- Attainment of a desired object, accomplishment, fulfilment (of one's desire); औत्सुक्यमात्रमवसादयति प्रतिष्ठा Ś.5.6.
- Tranquillity, rest, repose.
- A receptacle.
- The earth.
- The consecration of an idol or image; चलाचलेति द्विविधा प्रतिष्ठा जीवमन्दिरम् Bhāg.11.27.13; Compare प्राणप्रतिष्ठा.
- A limit, boundary.
- The foot; अहोरात्राणि प्रतिष्ठा Bṛi. Up.1.1.1.
- Completion of a vow.
- A ceremony for obtaining supernaturel or magical powers.
In the Gita·14·27
ब्रह्मणो हि प्रतिष्ठाहममृतस्याव्ययस्य च ।
- प्रतिष्ठाpratiṣṭhānominative singular of the feminine noun pratiṣṭhā (the foundation).