Apte Dictionary

1. प्रतिपद्pratipadTo give, present, bestow, confer upon, impart; अर्थिभ्यः प्रतिपाद्यमानमनिशं प्राप्नोति वृद्धिं पराम् Bh.2.16…

   1. To give, present, bestow, confer upon, impart; अर्थिभ्यः प्रतिपाद्यमानमनिशं प्राप्नोति वृद्धिं पराम् Bh.2.16; Ms.11.4; गुणवते कन्या प्रतिपादनीया Ś.4.
   2. To substantiate, prove, establish by proof; उक्तमेवार्थ- मुदाहरणेन प्रतिपादयति.
   3. To explain, expound.
   4. To bring or lead back, convey or transport (to a place)
   5. To regard, consider.
   6. To assert, declare to be represent.
   7. To procure.
   8. To effect, accomplish.
   9. To communicate, teach.
   10. To appoint to, install (Locative)
   11. To prepare, get ready.
   12. To dispose off; एष हि न्यायो यदन्यत्र कृतार्थमन्यत्र प्रतिपाद्यते ŚB on MS.4.2.21

   Derived forms and compounds

   • प्रतिपद् pratipad, Feminine

     1. Access, entrance, way.
     2. Beginning, commencement.
     3. Intelligence, intellect.
     4. The first day of a lunar fortnight.
     5. A kettle-drum.
     6. An introductory stanza.
     7. Rank.

   • -चन्द्रः the new moon (the moon on the first day) particularly revered and saluted by people; प्रतिपच्चन्द्रनिभोऽयमात्मजः R.8. 65.

   • -तूर्यम् a kind of kettle-drum.

   • प्रतिपद् pratipad

     1. 4 Ā.
     2. To step or go towards, approach, resort or betake oneself to; उमामुखं तु प्रतिपद्य लोलाद् द्विसंश्रयां प्रीतिमवाप लक्ष्मीः Ku.1.43.
     3. To enter upon, step upon, take, follow (as a way etc.); इतः पन्थानं प्रतिपद्यस्व Ś.4; प्रतिपत्स्ये पदवीमहं तवं Ku.4.1.
     4. To arrive at, reach; attain; मरणमप्यपराः प्रतिपेदिरे Śi.6.16.
     5. To get, gain, obtain, share, partake; स हि तस्य न केवलां श्रियं प्रतिपेदे सकलान् गुणानपि R.8.5,13;4.1,41; 11.34;12.7;19.55; तदोत्तमविदां लोकानमलान् प्रतिपद्यते Bg. 14.14; Śi.1.63.
     6. To accept, take to; प्रतिपत्तुमङ्ग घटते च न तव नृपयोग्यमर्हणम् Śi.15.22;16.24.
     7. To recover, reobtain, regain, receive; प्रायः स्वं महिमानं क्षोभात् प्रतिपद्यते जन्तुः Ś.6.31; Ku.4.16;7.22.
     8. To admit, acknowledge; न मासे प्रतिपत्तासे मां चेन्मर्तासि मैथिलि Bk.8.95; Ś.5.23; प्रमदाः पतिवर्त्मगा इति प्रतिपन्नं हि विचेतनैरपि Ku.4.33.
     9. To hold, grasp, seize; सुमन्त्रप्रतिपन्नरश्मिभिः R.14.47;
     10. To consider, regard, deem, look upon; तद्धनुर्ग्रहणमेव राघवः प्रत्यपद्यत समर्थमुत्तरम् R.11.79.
     11. To undertake, promise to do, take in hand; निर्वाहः प्रतिपन्नवस्तुषु सतामेतद् हि गोत्रव्रतम् Mu.2.18; कार्यं त्वया नः प्रतिपन्नकल्पम् Ku.3.14; R.1.4.
     12. To assent or agree to, consent; तथेति प्रतिपन्नाय R.15.93.
     13. To do, perform, practise, observe; आचार प्रतिपद्यस्व Ś.4; V.2 'do the formal obeisance'; शासनमर्हतां प्रतिपद्यध्वम् Mu.4.18 'act up to or obey'.
     14. To act or behave towards, deal, do anything to any one (with Genitive or Locative); स कालयवनश्चापि किं कृष्णे प्रत्यपद्यत Hariv.; स भवान् मातृपितृवदस्मासु प्रतिपद्यताम् Mb.; कथमहं प्रतिपत्स्ये Ś.5; न युक्तं भवतास्मासु प्रतिपत्तुमसांप्रतम् Mb.
     15. To give or return (as a reply); कथं प्रतिवचनमपि न प्रतिपद्यसे Mu.6; न जाने किं तातः प्रतिपत्स्यत इति Ś.4.
     16. To perceive, become aware of.
     17. To know, understand, become acquainted with, learn, discover.
     18. To roam, wander.
     19. To take place, occur.
     20. To restore.
     21. To permit, allow.
     22. To take place, happen.
     23. To go back, return. (-Causal)

   Source: ApteSearch all dictionariesAnalyse the word

Browse by letter

• प्रतिग्रहीतृ
• प्रतिग्राह
• प्रतिग्राहक
• प्रतिग्राह्य
• प्रतिघ
• प्रतिघातक
• प्रतिघातनम्
• प्रतिघ्नम्
• प्रतिचक्ष्
• प्रतिचक्षणम्
• प्रतिचार
• प्रतिचारित
• प्रतिचिकीर्षा
• प्रतिचिन्तनम्
• प्रतिचोदना
• प्रतिच्छद्
• प्रतिच्छदनम्
• प्रतिच्छन्द
• प्रतिच्छन्न
• प्रतिच्छेद
• प्रतिजन्मनम्
• प्रतिजन्य
• प्रतिजल्प
• प्रतिजल्पक
• प्रतिजागर
• प्रतिजागरणम्
• प्रतिजीवनम्
• प्रतिज्ञा
• प्रतिज्ञात
• प्रतिज्ञानम्
• प्रतिज्ञेय
• प्रतितर
• प्रतिताल
• प्रतिताली
• प्रतिदत्त
• प्रतिदर्शनम्
• प्रतिदा
• प्रतिदानम्
• प्रतिदारणम्
• प्रतिदिवन्
• प्रतिदीप्त
• प्रतिदुह्
• प्रतिदूषित
• प्रतिदृश्
• प्रतिदृष्ट
• प्रतिदेय
• प्रतिद्रुह्
• प्रतिधा
• प्रतिधानम्
• प्रतिधावनम्
• प्रतिधि
• प्रतिध्वनि
• प्रतिध्वस्त
• प्रतिनद्
• प्रतिनन्द्
• प्रतिनन्दनम्
• प्रतिनाद
• प्रतिनादित
• प्रतिनिधा
• प्रतिनिधि
• प्रतिनिपात
• प्रतिनियत
• प्रतिनियम
• प्रतिनिर्जित
• प्रतिनिर्देश्य
• प्रतिनिर्यातनम्
• प्रतिनिवर्तनम्
• प्रतिनिविष्ट
• प्रतिनिवेश
• प्रतिनिष्क्रय
• प्रतिनिष्पूत
• प्रतिनुद्
• प्रतिनोद
• प्रतिपत्ति
• प्रतिपत्तिमत्
• प्रतिपद्
• प्रतिपदा
• प्रतिपन्न
• प्रतिपादक
• प्रतिपादयितृ
• प्रतिपादित
• प्रतिपादुक
• प्रतिपाद्य
• प्रतिपाद्यमान
• प्रतिपानम्
• प्रतिपाल्
• प्रतिपालक
• प्रतिपालनम्
• प्रतिपालित
• प्रतिपिष्ट
• प्रतिपीडनम्
• प्रतिपूज्
• प्रतिपूजनम्
• प्रतिपूजित
• प्रतिपूरणम्
• प्रतिपूर्ण
• प्रतिपॄ
• प्रतिप्रणाम
• प्रतिप्रदानम्
• प्रतिप्रभा
• प्रतिप्रयाणम्
• प्रतिप्रश्न
• प्रतिप्रसव
• प्रतिप्रस्थातृ
• प्रतिप्रस्थानम्
• प्रतिप्रहार
• प्रतिप्लवनम्
• प्रतिफल्
• प्रतिफल
• प्रतिफलित
• प्रतिफुल्लक
• प्रतिब
• प्रतिबद्ध
• प्रतिबन्द्धृता
• प्रतिबन्ध्
• प्रतिबन्ध
• प्रतिबन्धक
• प्रतिबन्धनम्
• प्रतिबन्धवत्
• प्रतिबन्धि