श्रीमद्भगवद्गीताBhagavad Gītā · in the light of Sri Aurobindo, home

कोशःDictionaries

Apte Dictionary

V. S. Apte, The Practical Sanskrit–English Dictionary. Look up any word of the Gita in Devanagari, IAST or Harvard-Kyoto, or browse the headwords letter by letter.

Entry विप्रलम्भ

  1. विप्रलम्भvipralambha1 (a) Deceiving, deceit, tricking, disappointment; विप्रलम्भोऽयमत्यन्तं यदि स्युरफलाः क्रियाः Mb.3. 31.28…
    1. 1 (a) Deceiving, deceit, tricking, disappointment; विप्रलम्भोऽयमत्यन्तं यदि स्युरफलाः क्रियाः Mb.3. 31.28; विप्रलम्भोऽपि लाभाय सति प्रियसमागमे Ki.11.27. (b) Delusion; अतिक्लमिता खलु प्रियसखी अनेनानुकूलविप्रलम्भेन Māl. 6.
    2. Especially, deceiving by false statement or by not keeping promises; विप्रलम्भकृत्रिमप्रेमसहजसौहार्दवेदिनं तं विद्येश्वरं सबहुमानं विससर्ज Dk.1.5.
    3. Quarrel, disagreement.
    4. Disunion, separation, disjunction.
    5. The separation of lovers; शुश्रुवे प्रियजनस्य कातरं विप्रलम्भपरिशङ्किनो वचः R.19.18; Ve.2.12.
    6. (In Rhet.) The feeling or sentiment of love in separation, one of the two main kinds of शृङ्गार (Opposite of संभोग); अपरः (विप्रलम्भः) अभिलाष- विरहेर्ष्याप्रवासशापहेतुक इति पञ्चविधः K. Parasmaipada4; यूनोरयुक्तयोर्भावो युक्तयोर्वाथवा मिथः । अभीष्टालिङ्गनादीनामनवाप्तौ प्रहृष्यते । विप्रलम्भः स विज्ञेयः -उज्जवलमणिः; Compare S. D.212 et seq.

Browse by letter

Headwords under व

Part 14 of 27 विपश्चित् – विभागतAll parts
  1. व – वण्ड्
  2. वण्ड – वम्र
  3. वय् – वर्तरूक
  4. वर्तस् – वल्लरम्
  5. वल्लरि – वाच
  6. वाचंयम – वापि
  7. वापिका – वासतेय
  8. वासनम् – विकाशक
  9. विकाशनम् – विघूणिका
  10. विघूर्णनम् – विज्जुलम्
  11. विज्ञ – विदाहिन्
  12. विदिक्चङ्ग – विनाम
  13. विनायक – विपलाश
  14. विपश्चित् – विभागत
  15. विभागश – वियोग
  16. वियोगिन् – विलापनम्
  17. विलाय – विशद
  18. विशनम् – विषह्य
  19. विषा – विस्फूर्जथु
  20. विस्फूर्जितम् – वुन्ध्
  21. वुवूर्षु – वेदवती
  22. वेदस् – वैणव
  23. वैणविक – वैवस्वत
  24. वैवस्वती – व्यतिषञ्ज्
  25. व्यतिषञ्जनम् – व्यस्
  26. व्यसनम् – व्यावृति
  27. व्यावृत्त – व्लेक्ष्