अनुप्रासanuprāsaAlliteration, repetition of similar letters, syllables or sounds; वर्णसाम्यमनुप्रासः K. P.9…
[अनुगतः रसाद्यनुगुणं प्रकृष्टमासं वर्णन्यासं समवर्ण- रचनां समवर्णोच्चारणं वा]
Alliteration, repetition of similar letters, syllables or sounds; वर्णसाम्यमनुप्रासः K. Parasmaipada9; (स्वरवैसादृश्येऽपि व्यञ्जनसदृशत्वं वर्णसाम्यं ससाद्यानुगतः प्रकृष्टो न्यासः; अनुप्रासः शब्दसाम्यं वैषम्येऽपि स्वरस्य यत् S. D.633.) अनुप्रास is of 5 kinds; (a) छेकdenotes that the rest of the word under consideration is to be supplied or single alliteration; बकुलगन्धा- नन्धीकुर्वन्, कावेरीवारिपावनः पवनः, मूर्ध्नामुद्वृत्तकृत्ताविरलगरल etc. K. Parasmaipada7. (b) वृत्तिdenotes that the rest of the word under consideration is to be supplied or harmonious. उदा°ree उन्मीलन्मधुगन्ध- लुब्धमधुपव्याधूतचूताङ्कुरक्रीडत्कोकिलकाकलीकलकलैरुद्गीर्णकर्णज्वराः । नीयन्ते पथिकैः कथंकथमपि ध्यानावधानक्षणप्राप्तप्राणसमासमागमरसोल्ला- सैरमी वासराः ॥ (c) श्रुतिdenotes that the rest of the word under consideration is to be supplied or melodious. उदाdenotes that the rest of the word under consideration is to be supplied दृशा दग्धं मनसिजं जीवयन्ति दृशैव याः । विरूपाक्षस्य जयिनीस्ताः स्तुमो वामलोचनाः ॥ (d) अन्त्यdenotes that the rest of the word under consideration is to be supplied or final; as मन्दं हसन्तः पुलकं वहन्तः. (e) लाटdenotes that the rest of the word under consideration is to be supplied; स्मेरराजीवनयने नयने किं निमीलिते । पश्य निर्जीतकन्दर्पे कन्दर्पवशगं प्रियम् ॥ For definitions and examples see S. D. 633-38 and K. Parasmaipada9th Ullāsa.
